| Les deux révisions précédentes Révision précédente Prochaine révision | Révision précédente |
| eadl:bloc5:fm1:chap1 [2026/08/30 16:35] – jcheron | eadl:bloc5:fm1:chap1 [2026/08/30 17:06] (Version actuelle) – [De la donnée brute à la décision] jcheron |
|---|
| ==== Définition d’une architecture de données ==== | ==== Définition d’une architecture de données ==== |
| |
| **Définition :** une architecture de données est l’ensemble des règles, modèles et structures qui déterminent comment les données sont **collectées, stockées, organisées, transformées et consommées** au sein d’une organisation. | **Définition :** |
| | |
| | > une architecture de données est l’ensemble des règles, modèles et structures qui déterminent comment les données sont **collectées, stockées, organisées, transformées et consommées** au sein d’une organisation. |
| |
| On peut la comparer au plan d’urbanisme d’une ville : | On peut la comparer au plan d’urbanisme d’une ville : |
| <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> | <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> |
| <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne de données typique</div> | <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne de données typique</div> |
| <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;"><tr> | <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;background:#f8fafc;"><tr> |
| <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">ERP · CRM · IoT · web · journaux</div></div></td> | <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">ERP · CRM · IoT · web · journaux</div></div></td> |
| <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> | <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> |
| <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> | <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> |
| <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">De la donnée brute à la décision</div> | <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">De la donnée brute à la décision</div> |
| <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;"><tr> | <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;background:#f8fafc;"><tr> |
| <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#475569;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Donnée<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">14, 22, 9 ventes / jour</div></div></td> | <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#475569;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Donnée<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">14, 22, 9 ventes / jour</div></div></td> |
| <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> | <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> |
| </html> | </html> |
| |
| Une architecture de données décisionnelle vise à **fiabiliser et accélérer le passage de la donnée brute à la décision métier**. Elle ne se limite donc pas à stocker des informations : elle organise leur transformation en éléments compréhensibles et actionnables. | |
| | > Une architecture de données décisionnelle vise à **fiabiliser et accélérer le passage de la donnée brute à la décision métier**. Elle ne se limite donc pas à stocker des informations : elle organise leur transformation en éléments compréhensibles et actionnables. |
| |
| ==== Exemple : une enseigne de distribution ==== | ==== Exemple : une enseigne de distribution ==== |
| <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> | <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> |
| <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne décisionnelle Netflix</div> | <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne décisionnelle Netflix</div> |
| <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;"><tr> | <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;background:#f8fafc;"><tr> |
| <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">événements de lecture · app · TV · web</div></div></td> | <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">événements de lecture · app · TV · web</div></div></td> |
| <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> | <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> |
| * **Risque réglementaire :** une mauvaise conception expose l’organisation sur les sujets de RGPD, de sécurité et d’auditabilité. | * **Risque réglementaire :** une mauvaise conception expose l’organisation sur les sujets de RGPD, de sécurité et d’auditabilité. |
| |
| | <WRAP help round> |
| **À retenir :** l’architecture de données n’est plus un sujet réservé à l’IT. Elle constitue un levier de compétitivité qui conditionne la vitesse et la qualité des décisions et la capacité à exploiter l’IA. | **À retenir :** l’architecture de données n’est plus un sujet réservé à l’IT. Elle constitue un levier de compétitivité qui conditionne la vitesse et la qualité des décisions et la capacité à exploiter l’IA. |
| | </WRAP> |
| | |
| |
| ===== 1.3 Les grandes familles d’architectures ===== | ===== 1.3 Les grandes familles d’architectures ===== |
| <div style="margin:16px 0;padding:14px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;"> | <div style="margin:16px 0;padding:14px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;"> |
| <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Architecture événementielle : diffusion vers plusieurs consommateurs</div> | <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Architecture événementielle : diffusion vers plusieurs consommateurs</div> |
| <table style="width:100%;border-collapse:collapse;min-width:620px;"><tr> | <table style="width:100%;border-collapse:collapse;min-width:620px;background:#f8fafc;"><tr> |
| <td rowspan="2" style="text-align:center;padding:8px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:12px;border-radius:7px;font-weight:700;">Service Commande</div></td> | <td rowspan="2" style="text-align:center;padding:8px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:12px;border-radius:7px;font-weight:700;">Service Commande</div></td> |
| <td rowspan="2" style="text-align:center;width:44px;font-size:22px;color:#475569;">→</td> | <td rowspan="2" style="text-align:center;width:44px;font-size:22px;color:#475569;">→</td> |
| <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> | <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> |
| <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne décisionnelle Uber</div> | <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne décisionnelle Uber</div> |
| <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;"><tr> | <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;background:#f8fafc;"><tr> |
| <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">GPS · apps conducteur / passager</div></div></td> | <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">GPS · apps conducteur / passager</div></div></td> |
| <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> | <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> |
| <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> | <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> |
| <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne décisionnelle Spotify</div> | <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne décisionnelle Spotify</div> |
| <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;"><tr> | <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;background:#f8fafc;"><tr> |
| <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">événements des microservices</div></div></td> | <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">événements des microservices</div></div></td> |
| <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> | <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> |
| <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> | <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> |
| <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Plateforme Data Mesh Zalando</div> | <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Plateforme Data Mesh Zalando</div> |
| <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;"><tr> | <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;background:#f8fafc;"><tr> |
| <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Domaines<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">logistique · paiement · recommandation</div></div></td> | <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Domaines<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">logistique · paiement · recommandation</div></div></td> |
| <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> | <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> |
| <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> | <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> |
| <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Flux Kappa LinkedIn</div> | <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Flux Kappa LinkedIn</div> |
| <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;"><tr> | <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;background:#f8fafc;"><tr> |
| <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">activité des membres · vues · clics</div></div></td> | <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">activité des membres · vues · clics</div></div></td> |
| <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> | <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> |
| <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> | <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> |
| <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne Lakehouse retail</div> | <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne Lakehouse retail</div> |
| <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;"><tr> | <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;background:#f8fafc;"><tr> |
| <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">caisses · e-commerce · stock</div></div></td> | <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">caisses · e-commerce · stock</div></div></td> |
| <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> | <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> |
| <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> | <div style="margin:16px 0;padding:12px;border:1px solid #cbd5e1;border-radius:8px;background:#f8fafc;overflow-x:auto;"> |
| <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne décisionnelle BlaBlaCar</div> | <div style="font-weight:700;color:#1e293b;margin-bottom:10px;">Chaîne décisionnelle BlaBlaCar</div> |
| <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;"><tr> | <table style="width:100%;border-collapse:separate;border-spacing:0;min-width:620px;background:#f8fafc;"><tr> |
| <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">réservations · trajets</div></div></td> | <td style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:0 5px;"><div style="background:#1d4ed8;color:#fff;padding:10px 8px;border-radius:7px;font-weight:700;line-height:1.25;">Sources<div style="font-size:12px;font-weight:400;margin-top:4px;opacity:.95;">réservations · trajets</div></div></td> |
| <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> | <td style="width:28px;text-align:center;color:#475569;font-size:22px;font-weight:700;">→</td> |